image

Sərt Disklərin anatomiyası

Son dövrlərdə komptürlərdə, serverlərdə qalan mexaniki komponent sərt disklərdir. Sərt disklər mexaniki olduğuna görə digər komponentlərlə müqayisədə yavaşdır. Sərt disklər əsas bir neçə komponentdən ibarətdir. Bu komponentlər aşağıdakı kimidir: Disk təbəqələri (platters) Yazma/Oxuma başlıqları (read/write heads) Növbəti komponent “Actuator assembly” adlanır. Bunu tərcümə edərkən “İşləyən və ya hərəkət etdirici mexanizm” mənasına bənzəyir. Bu mexanizm özü ...

Ətraflı oxuyun...
image

JBOD və RAID nədir?

Bu məqaləmizdə JBOD(Just a Bunch Of Disks)  və RAID(Redundant Array of Indepentdent Disks) haqqında danışacağıq. Bacardığım qədər çalışacam ki, bunları ətraflı izah edə bilim. İlk öncə məqaləyə JBOD ilə başlayaq. JBOD rəsmi olmayan həlldir. Bu səbəbdən şirkət daxilində bu həlləri görə bilmirik. Eyni zamanda böyük storage firmaları da bunu həll kimi təklif etmir. Bəs JBOD-u ...

Ətraflı oxuyun...
image

Graylog Syslog Serverinin Quraşdırılması

Salam Dostlar! Bu məqələ ‘Graylog’ syslog serverinin quraşdırılması və ilkin konfiqurasiyaların aparılması ilə bağlıdı. İlk öncə Graylog haqda qısa məlumat vermək istərdim. ELK və SPLUNK kimi proqram təminatlarında olan xüsusiyyətləri özündə cəmləyən,  log monitorinqi həyata keçirən mərkəzləşdirilmiş open source sistemdir.Database olaraq MongoDB(Konfiqurasiya fayllarını və metadata məlumatlarını özündə saxlayır) və Elasticsearch(Backend Storage System olaraq bütün logları ...

Ətraflı oxuyun...
image

Proxy Server haqqında

Proxy server vasitəçi(intermediary) maşın olub, kliyent və aktual server arasındakı kliyent sorğularını filter və caching edən şəbəkə servisidir. Aşağıdakı şəkildən məlum olduğu kimi proxy serverdə uyğun sazlamalar etdikdən sonra facebook və youtube saytların girişə qadağa qoyulmuş,  twitterə isə icazə verimişdir. Caching termini haqqında aşağıda izah verilmişdir. Şəkil 1. Proxy serverdən istifadənin faydaları: 1. Təhlükəsizlik(traffikin filter ...

Ətraflı oxuyun...
image

Linux ƏS’lərində logrotate funksiyasının quraşdırılması

Salamlar… Bu gün biz GNU/Linux ƏS’də  logrotate funksiyasından danışacağıq. Linux sistemlərində saxlanılan loglar və bu loglarla işləmək olduqca əhəmiyyətlidir. Log terminin mənası isə sistemdə baş vermiş bütün prosessləri qeyd alan əməliyyatdır. Bu loglar vasitəsi ilə biz sistemdə baş vermiş  bütün prosessləri analiz edə və hər hansı problemlə rastlaşdıqda bu problemi loglardan araşdırıb tapmaq mümkündür. Logrotateəsasən ...

Ətraflı oxuyun...
image

Linux Lynis təhlükəsizlik aləti və praktiki nümünələr

Salam dostlar. Bu gün ki məqaləmiz linux əməliyyat sistemində təhlükəsizliklə bağlı olacaqdır. Sistem İnzibatçıları üçün ən vacib məsələrdən biri də  sistemin təhükəsizliyinin təmin edilməsindən ibarətdir. Yəni sistemin quraşdırıb, işlək vəziyyətə gətirməklə iş bitmir.Ən əsasi isə həmin sistemin təhlükəsizliyi təmin etmək lazımdır. Unix/Linux kimi əs’lərində təhlükəsizlik susmaya görə  təmin olunmur. Ona görə də sistemi yüklədikdən sonra ...

Ətraflı oxuyun...
image

Linux İperf komandası və praktiki nümünələr

Salam dostlar. Bu gün ki mövzumuz GNU/linux əməliyyat sistemlərində sistem inzibatçılarının və developerlərin istifadə etdiyi iperf ütiliti haqqında olacaqdır. İperf şəbəkənin test edilməsi üçün istifadə olunan utilitdir hansı ki  siz bu utilitdən istifadə edərək şəbəkə üzərindən TCP və UDP protokolları vasitəsi ilə məlumat əlaqələri yaradılması, şəbəkə sürətinin ölçülməsi, şəbəkə üzərindən məlumat ötürülməsi zamanı gecikmələrin analiz ...

Ətraflı oxuyun...
image

Linuxda lshw və dmidecode komanları haqqında

Salam dostlar.Bu gün ki, mövzumuzda Gnu/linux əməliyyat sistemlərində lazımlı əmrlərdən olan lshw və dmidecode haqqında məlumat verməyə çalışacam. Lshw(Hardware lister) komandası sizin sisteminizdə bütün cihazlar(Bios,Ram,Cpu, Şəbəkə kartı,PCİ kardlar, disklər,anaplata, şassi və s.) haqqında ətraflı məlumat verir. Lshw komandasının yüklənməsi. # yum install lshw –y Cihazlar haqqında informasiyaya baxaq # lshw | less      //yazib səhifə-səhifə baxaq. ...

Ətraflı oxuyun...
image

Linux CentOS/Red Hat 7’də şəxsi repozitoriyanın yaradılması

Salam dostlar. Biz bu çalışmada  Linux Redhat 7 versiyasında öz şəxsi repozitoriyamızı yaratmağı öyrənəcəyik. Əvvala bunun üçün linuxda repozitoriyanın nə oldugunu anlamaq gərəkdir. Bildiyimiz kimi linux əməliyyat sistemində hər hansı proqramı və və servisi işlətmək üçün paketlərdən istifadə edirək və həmin  paketləri paket yükləyici alətlərdən istifadə edirək sistemimizə yükləyirik(yum(.rpm bazalı paketlər üçün), apt-get(.deb bazalı paketlər ...

Ətraflı oxuyun...
image

Denyhosts SSH Security

Denyhosts – SSH vasitəsi ilə sistemə daxil olma cəhdlərini izləyir. Əgər uğursuz cəhdlər qeyd olunarsa, onda həmin İP-ni  /etc/hosts.deny faylına əlavə olunur. İP bu faylda qaldığı müddətcə sistemə daxil olmanı blok edir. Uğursuz cəhdin sayını və /etc/hosts.deny faylında İP-nin neçə müddət qalmağının sazzlanmasına baxaq   Bu layihəni tetbiq etməzdən öncə serverə daimi qoşulacaq İP-ni allow-hosta ...

Ətraflı oxuyun...