image

Linux kernel, kernel modulları, kernelin repozitoriya və mənbə kodundan istifadə edərək yüklənməsi 1-ci hissə

Salam dostlar, bu gün ki mövzumuz Linux Red Hat 7 əməliyyat sistemində linux kernelin rolunun anlaşılması, kernel modulları ilə işləmək və kernelin yenilənməsindən ibarət olacaq. Linux kernel 1991-ci ildə Linus Torvalds tərəfindən yaradılmışdır. Demək olarki ənənəvi komputerlərdə,server, laptop, router, switch, simsiz access point,PBXes, FTA receivers, smart TVs, PVRs  və s. kimi cihazlarda yerləşdirilə bilər. Android ...

Ətraflı oxuyun...
image

CentOS/Redhat 7 –də tarix və vaxtın konfiqurasiyası 3-cü hissə

Salam dostlar, bu gün ki mövzumuz Linux Redhat 7 əməliyyat sistemində hwclock  komandasından istifadə edərək tarix və vaxtın konfiqurasiya edilməsindən ibarət olacaq. Hwclock komandası linux ƏS-də hardware saatına baxmaq üçün istifadə olunan bir utilitdir. Həmçinin tarix və vaxtın konfiqurasiyası ilə bağlı əvvəlki məqalələrimdə də qeyd etdiyim kimi RTC(real-time-clock) hardware saatı kimi bilinir. Hardware saatı sizin sisteminizdən asılı ...

Ətraflı oxuyun...
image

Tarix və vaxtların CentOS Redhat 7 konfiqurasiyası 2-ci hissə

Salam əziz dostlar. Məqaləmizin 1-ci hissəsində linux əməliyyat sistemində date və timedatectl əmrlərinin istifadə qaydasına baxdıq.İndi isə timedatectl əmrindən istifadə edərək uzaq serverlə vaxtın sinxronizasiya olunma qaydasına baxacağıq.Yəni biz əvvəkli məqalədə manual olaraq vaxtın sazlanması qaydasını müzakirə etdik, mən vaxtın uzaq serverlə avtomatik sinxronizasiya olunması deyərkən, sistemdə heç bir “vaxt” dəyişikliyi etmirik sadəcə uygun əmri ...

Ətraflı oxuyun...
image

CentOS/Redhat 7’də tarix və vaxtın konfiqurasiyası 1-ci hissə

CentOS/Redhat 7’də tarix və vaxtın konfiqurasiyası 1-ci hissə Salam əziz dostlar. Bu günki, məqalədə linux ƏS-də vaxt və tarixlərin konfiqurasiya olunmasına baxacağıq.Əslində sadə mövzuya oxşayır amma bəzən vaxtların düzgün şəkildə təyin olunmaması, müxtəlif sistemlərdə misal üçün banklarda, telekomnukasiya şirkətlərində böyük problemlərə gətirib çıxara bilər ona görə də bu məsələlərə  linux adminlər diqqətlə nəzər yetirirlər. Linux ...

Ətraflı oxuyun...
image

Linuxun yüklənmə prosesi

Salam dostlar, bu gün biz linux əməliyyat sistemində boot prossesinin necə getdiyini müzakirə edəcəyik. Termin olaraq booting prosesi desək onda “booting”ə belə bir tərif vermək olar. İstifadəçi tərəfindən kompüter yandırılanda (power on düyməsi  basılanda) əməliyyat sisteminin başlama prosesidir. Kompüter yandırıldığında boot ardıcıllığı  kompüterin yerinə yetirdiyi əməliyyatları təyin edir. Aşağıdakı şəkil buna nümünədir. İndi isə bunu ...

Ətraflı oxuyun...
image

GDB-nin sadə kod üzərində istifadə nümunəsi

Debugger-lərdən Linux üzərində geniş istifadə olunan GDB ilə sadə bir kod səhvinin araşdırılmasına baxacıq. Sadə kod nümunəmiz (“Expert MySQL” kitabının 162-ci səhifəsində “Listing 5-5”): Compile edək və daha sonra run edək: İlk baxışdan heçnə aydın olmasa da, debug etdikdə bu segfault-un səbəbi aydın olur: Backtrace-ə diqqət yetirək: Aydın olur ki, main-dən atoi funksiyası NULL pointer-lə ...

Ətraflı oxuyun...
image

Linuxda SFTP və ondan istifadə

Salam əziz oxucular, Bu günki mövzumuz SFTP (Secure File Transfer Protocol) ftp –nin əvəzinə bundan istifadə edəcəyik (ftp-nin nə olduğunu nəzərə alaraq bu barədə ətraflı məlumat vermirəm). SFTP bütün əməliyyatları şifrələnmiş, SSH kanalı üzərindən yerinə yetirir, ona görə də məlumatların daha etibarlı və təhlükəsiz şəkildə ötürülür və qəbul edilir. SFTP-ni FTP–dən fərqləndirən xüsusiyyət bundan ibarətdir. ...

Ətraflı oxuyun...
image

Linux və Windows virtual yaddaş və onun yaradılması

Linux əməliyyat sisteminlərindəki SWAP sahəsi fiziki olaraq ramın dolması zamanı istifadə olunan virtual ramdır (virtual memory). Əgər sizin ram sahəniz dolsa bu zaman sərt diskdən ayrılan sahədən ram kimi istifadə etmək olar buna linux əməliyyat sistemlərində “swap size”, windows əməliyyat sistemlərində isə “Page file” deyilir. Linux əməliyyat sistemi yüklənən zamanı biz bunun ölçüsünü təyin edirik, ...

Ətraflı oxuyun...
image

VNC ilə məsafədən qoşulma

VNC server bizə istifadəçinin sisteminə uzaqdan qoşulmanı və onun desktopunu görmə imkanı yaradır. Windows əməliyyat sistemində buna Radmini alternativ olaraq göstərə bilərik. VNC-lə biz çox asanlıqla istifadəçidə yaranmış  problemləri həll edə bilərik. VNC server tənzimlənməsi çox çətin deyil və çox zaman desktop paketinə yüklənmiş vəziyyətdə olur (by default). a) VNC server tənzimlənməsi 1. Lazım olan paketi yükləyirik. ...

Ətraflı oxuyun...
image

Seafile cloud serverin CentOS7 ƏS üzərində qurulması

Seafile bulud serveri Seafile “python” dilində yazılmış fayl hostinq sistemidir. Fayllar mərkəzləşdirilmiş serverdə saxlanılır və şəxsi kompyuterlərlə və mobil cihazlarla klientlər vasitəsi ilə sinxronzasiya oluna bilir. Fayllara serverin veb interfeysi vasitəsi ilə də giriş əldə etmək olur. Seafile-ın bacarıqları digər məşhur bulud sistemləri olan Dropbox və Google Drive ilə oxşardır. Əsas fərqi isə Seafile açıq ...

Ətraflı oxuyun...